Πίσω
Επιστημονική έρευνα
1

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ είναι ο μοναδικός φορέας στην Ελλάδα ο οποίος ασχολείται για περισσότερο από 15 χρόνια με την επιστημονική μελέτη της καφέ αρκούδας και η εμπειρία και τεχνογνωσία που έχουν αποκτήσει οι ερευνητές του είναι πολύτιμη για την προστασία και τη διαχείριση του απειλούμενου αυτού είδους. Στις αρχές της ερευνητικής του δραστηριότητας, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε «κλασικές» μεθόδους συλλογής δεδομένων σχετικά με την παρουσία, βιολογία και οικολογία της αρκούδας σε μία περιοχή, οι οποίες περιλάμβαναν τη χρησιμοποίηση ερωτηματολογίων και την αναζήτηση ενδείξεων παρουσίας όπως ίχνη, περιττώματα, σημάδια στα δένδρα, αναποδογυρισμένες πέτρες, κ.τ.λ. Σήμερα, οι ερευνητές του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ χρησιμοποιούν και άλλες μεθόδους μελέτης της καφέ αρκούδας. Οι πιο σημαντικές είναι οι ακόλουθες:

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ

Το γενετικό υλικό (DNA) κάθε ζώου, όπως και το δαχτυλικό αποτύπωμα του ανθρώπου, είναι μοναδικό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην ταυτοποίηση των ατόμων ενός πληθυσμού. Η λεπτομερής εξέταση του γονιδιώματος ενός ζώου μπορεί να δώσει πληροφορίες που αφορούν το είδος στο οποίο ανήκει, τις σχέσεις μεταξύ των ατόμων ενός πληθυσμού, τις σχέσεις μεταξύ διαφορετικών πληθυσμών, ακόμα και την κατάσταση της υγείας του.

Τα κύτταρα που βρίσκονται στις ρίζες των τριχών της αρκούδας περιέχουν αρκετή ποσότητα DNA για γενετική ανάλυση, και η επεξεργασία του γενετικού υλικού της καφέ αρκούδας υπόσχεται πολλά στην κατεύθυνση της κατανόησης της συμπεριφοράς και της οικολογίας της από τον άνθρωπο. Το 2003, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ξεκίνησε την πρώτη γενετική μελέτη του είδους στην Ελλάδα, με βασικό στόχο την εκτίμηση του ελάχιστου μεγέθους του πληθυσμού της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα. Η προσπάθεια αυτή, η οποία εντάσσεται πλέον στο πρόγραμμα «Μητρώο της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα» και υποστηρίζεται από την εταιρία κινητής επικοινωνίας Vodafone, τη Διεύθυνση Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικών Αλλαγών και από ερευνητικούς φορείς στον Καναδά και τη Σλοβακία, έχει ήδη αποφέρει καρπούς. Μέχρι σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί στη χώρα μας και παρακολουθούνται συστηματικά 250 αρκούδες!

Η συνεργασία της Vodafone και του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ θα συνεχιστεί, με σκοπό να επεκταθεί το ήδη υπάρχον πρόγραμμα στη μελέτη των προτύπων κίνησης μικρών και μεγάλων σαρκοφάγων, καθώς και να δημιουργηθεί Βάση Δεδομένων Ατυχημάτων Άγριας Πανίδας σε οδικούς άξονες της χώρας μας.

ΔιάβασεΠίσω

ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ

Η συμπεριφορά της αρκούδας αποτέλεσε αρχικά έναν από τους βασικούς άξονες της επιστημονικής έρευνας του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ. Η συμπεριφορά του είδους έχει μελετηθεί, μέσω της μεθόδου της τηλεμετρίας, σε διαφορετικές περιοχές της χώρας μας: στον Γράμμο, την οροσειρά της Ροδόπης και την περιοχή των Γρεβενών.

Η τηλεμετρία είναι μία από τις πιο διαδεδομένες μεθόδους μελέτης ζώων, κατά την οποία ένας πομπός, τοποθετημένος πάνω στο ζώο, παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη θέση του και δίνει τη δυνατότητα στους βιολόγους να μελετήσουν τη συμπεριφορά του, σε σχέση με το χώρο αλλά και με το χρόνο. Η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει προχωρήσει πλέον τόσο πολύ, ώστε τα παραδοσιακά ραδιο-κολάρα του παρελθόντος, τα οποία εκτιμούσαν τη θέση ενός ζώου κατά προσέγγιση, να έχουν αντικατασταθεί από κολάρα μέγιστης ακρίβειας, τα οποία χρησιμοποιούν δορυφόρους για να υπολογίσουν τη θέση ενός ζώου και τα οποία έχουν τη δυνατότητα να στείλουν την πληροφορία αυτή, μέσω του δικτύου κινητής τηλεφωνίας, κατ’ ευθείαν σε έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή! Από εκεί, οι θέσεις του ζώου χαρτογραφούνται και οι χάρτες αυτοί μελετώνται με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία του είδους.

ΔιάβασεΠίσω

Η ΧΡΗΣΗ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Τα αυτόματα συστήματα καταγραφής κίνησης (π.χ. αυτόματες, υπέρυθρες φωτογραφικές μηχανές και συσκευές λήψης βίντεο) μπορούν να δώσουν γενικά πληροφορίες σχετικά με την ποικιλία των ειδών σε μια περιοχή μελέτης, καθώς επίσης σχετικά με τη χρήση του βιοτόπου τους, των προτύπων κίνησής τους, της σωματικής τους κατάστασης και της σχετικής τους πυκνότητας.

<Για είδη με χαρακτηριστικά φυσιογνωμικά γνωρίσματα, όπως τα περισσότερα αιλουροειδή, μπορούν να γίνουν και πληθυσμιακές εκτιμήσεις. Παρόλο που τα περισσότερα είδη αρκούδας δεν διαθέτουν ιδιαίτερα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά που να διευκολύνουν την ταυτοποίηση ατόμων και να επιτρέπουν την εκτεταμένη χρήση της μεθόδου στην εκτίμηση πληθυσμών, αυτόματα συστήματα καταγραφής κίνησης έχουν χρησιμοποιηθεί σε πολλά σημεία του κόσμου για τη μελέτη τους. Έτσι, και στην Ελλάδα, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ έχει χρησιμοποιήσει τέτοια συστήματα για τη μελέτη του είδους στην οροσειρά της Πίνδου και της Ροδόπης.

ΔιάβασεΠίσω

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Η επιστημονική ομάδα του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ έχει δημοσιεύσει ένα σημαντικό αριθμό άρθρων σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά αξιοποιώντας την πολυετή ερευνητική της εμπειρία στην προστασία και τη διαχείριση άγριων θηλαστικών στην Ελλάδα.

Στη συνέχεια θα βρείτε όλη τη λίστα των δημοσιεύσεων:

Karamanlidis AA, Czarnomska SD, Kopatz A, Georgiadis L, Jedrzejewska B. (2016)
Wolf population genetics at the south-eastern edge of their European range.
Mammalian Biology 81,506-510. http://dx.doi.org/10.1016/j.mambio.2016.06.007

Bautista, C., Naves, J., Revilla, E., Fernández, N., Albrecht, J., Scharf, A. K., Rigg, R., Karamanlidis, A.A., Jerina, K., Huber, D., Palazón, S., Kont, R., Ciucci, P., Groff, C., Dutsov, A., Seijas, J., Quenette, P-I., Olszanska, A., Shkvyria, M., Adamec, M., Ozolins, J., Jonozovic, M., Selva, N. (2016).
Patterns and correlates of claims for brown bear damage on a continental scale.
Journal of Applied Ecology. doi: 10.1111/1365-2664.12708 

Ivanov G, Karamanlidis AA, Stojanov A, Melovski D, Avukatov V. (2016)
The re-establishment of the golden jackal (Canis aureus) in FYR Macedonia: Implications for conservation.
Mammalian Biology. 81,326-330.

40- Karamanlidis AA, de Gabriel Hernando M, Georgiadis L, Kusak J. (2016)
Activity, movement, home range and habitat use of an adult gray wolf in a Mediterranean landscape in northern Greece.
Mammalia. DOI: 10.15.15/mammalia-2015-0091.

Ćirovic D, de Gabriel Hernando M, Paunovic M, Karamanlidis AA (2015)
Home range, movements, and activity patterns of a brown bear in Serbia.
Ursus. 26(2),1-7.

Stronen AV, Jędrzejewska B, Pertoldi C, Demontis D, Randi E, Niedziałkowska M, Borowik T, Sidorovich VE, Kusak J, Kojola I, Karamanlidis AA, Ozolins J, Dumenko V, Czarnomska SD (2015)
Genome-wide analyses suggest parallel selection for universal traits may eclipse local environmental selection in a highly mobile carnivore.
Ecology and Evolution. DOI: 10.1002/ece3.1695

Beecham JJ, de Gabriel Hernando M, Karamanlidis AA, Beausoleil RA, Burguess K, Jeong D-H, Binks M, Bereczky L, Ashraf NVK, Skripova K, Rhodin L, Auger J, Lee B-K (2015)
Management implications for releasing orphaned, captive-reared bears back to the wild.
Journal of Wildlife Management. 79(8): 1327-1336. DOI: 10.1002/jwmg.941

Karamanlidis AA, Beecham JJ, Chatziioannou C, de Gabriel Hernando M, Grivas K, Krambokoukis L, Papakostas G (2015)
Intraspecific predation on a subadult brown bear in Greece.
Ursus. 26(1):7-10

Karamanlidis AA, de Gabriel Hernando M, Krambokoukis L, Gimenez O (2015)
Evidence of a large carnivore population recovery: Counting bears in Greece.
Journal for Nature Conservation. 27,10-17 30-

Karamanlidis AA, Paunovic M, Ćirovic D, Karapandža B, Skrbinšek T, Zedrosser A (2014)
Population genetic parameters of brown bears in Serbia: implications for research and conservation.
Ursus. 25(1),34-43.

Karamanlidis AA, Pllaha S, Krambokoukis L, Shore K, Zedrosser A (2014)
Preliminary brown bear survey in southeastern Albania.
Ursus. 25(1),1-7.

Karamanlidis AA, Stojanov A, de Gabriel Hernando M, Ivanov G, Kocijan I, Melovski D, Skrbinšek T, Zedrosser A (2014)
Distribution and genetic status of brown bears in FYR Macedonia: implications for conservation.
Acta Theriologica, 59:119-128.

Stronen AV, Czarnomska S, Niedziałkowska M, Jędrzejewski W, Pertoldi C, Pilot M, Randi E, Demontis D, Kojola I, Shkvyrya M, Tsingarska E, Karamanlidis AA, Kusak J, Jędrzejewska B (2013)
North-south differentiation and a region of high diversity in European wolves (Canis lupus).
PlosOne, 8,e76454.

Karamanlidis AA, Hornigold K, Krambokoukis L, Papakostas G, Stefanidis K, Quaglietta L (2013)
Occurrence, food habits and activity patterns of Eurasian otters Lutra lutra in northwestern Greece: implications for research and conservation.
Mammalia, 78(2),239-243.

Karamanlidis AA, Straka M, Drosopoulou E, de Gabriel Hernando M, Kocijan I, Paule L, Scouras Z (2012)
Genetic diversity, structure and size of an endangered brown bear population threatened by highway construction in the Pindos Mountains, Greece.
European Journal of Wildlife Research, 58,511-522.

Karamanlidis AA, Sanopoulos A, Georgiadis L, Zedrosser A (2011)
Structural and economic aspects of human-bear conflicts in Greece.
Ursus, 22,141-151.

Karamanlidis AA, Drosopoulou E, de Gabriel Hernando M, Georgiadis L, Krambokoukis L, Plaha S, Zedrosser A, Scouras Z (2010)
Non-invasive studies of brown bears using power poles.
European Journal of Wildlife Research, 56,693-702.

Karamanlidis AA, Youlatos D, Sgardelis S, Scouras Z (2007)
Using sign at power poles to document presence of bears in Greece.
Ursus, 18,54-61.

ΔιάβασεΠίσω