Αλυσίδα θανάτου για τους μαυρόγυπες στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς

Ένα πρωτοφανές έγκλημα μαζικής δηλητηρίασης άγριας ζωής συγκλονίζει τη χώρα

Από την Τετάρτη 11 Μαρτίου, διαδραματίζεται στο Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς - Λευκίμης - Σουφλίου ένα από τα σοβαρότερα περιστατικά μαζικής δηλητηρίασης άγριας ζωής της τελευταίας πενταετίας. Μέχρι τώρα έχουν εντοπιστεί νεκροί εννιά Μαυρόγυπες, τέσσερις Γερακίνες, τέσσερις Κόρακες, ένας Λύκος, πέντε Αλεπούδες, δύο Κουνάβια, ενώ τρεις Μαυρόγυπες εντοπίστηκαν ζωντανοί εγκαίρως με συμπτώματα δηλητηρίασης.

Διάσπαρτες σε στρατηγικά επιλεγμένα σημεία στην καρδιά του Εθνικού Πάρκου, εντοπίστηκαν φόλες -υπολείμματα από Ζαρκάδ- από τις τέσσερις Ειδικές Μονάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων της Εταιρείας Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, του 2^ου Κυνηγετικού Συλλόγου Ορεστιάδας και των Μονάδων Διαχείρισης των Εθνικών Πάρκων Νέστου-Βιστωνίδας-Ροδόπης και Κορώνειας-Βόλβης-Χαλκιδικής του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. Έκτοτε, έχουν κινητοποιηθεί αρμόδιοι και τοπικοί φορείς, ενώ Περιβαλλοντικές Οργανώσεις σε όλη τη χώρα καλούν για την άμεση, αποτελεσματική εξιχνίαση του περιστατικού και την αντιμετώπιση αυτού ως οργανωμένου εγκλήματος.   

Ο Μαυρόγυπας αποτελεί πτωματοφάγο αρπακτικό-σύμβολο του Δάσους Δαδιάς όπου και φιλοξενείται η μοναδική φυσική αναπαραγόμενη αποικία του είδους στα Βαλκάνια. Το είδος έχει υπάρξει αντικείμενο πολυετών δράσεων διατήρησης και η απώλεια τόσο μεγάλου αριθμού ατόμων, σε σχέση με τον μικρό πληθυσμό του είδους, όχι μόνο ανατρέπει χρόνια εθνικών και διασυνοριακών δράσεων για την προστασία του, αλλά συνεπάγεται και πολύ σημαντική οικονομική ζημία για την Πολιτεία.

Το συγκεκριμένο περιστατικό, αν και από τα σοβαρότερα των τελευταίων χρόνων, αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου, καθώς κάθε χρόνο σημειώνονται πολλές δεκάδες περιστατικά δηλητηρίασης άγριων ζώων (μεταξύ των οποίων αυστηρά προστατευόμενα είδη, όπως το Όρνιο και ο Χρυσαετός) σε όλη τη χώρα, όμως σε καμία περίπτωση δεν έχουν εντοπιστεί και τιμωρηθεί οι δράστες του εγκλήματος. Ενδεικτικά, μεταξύ 1995-2025, στο Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς έχουν βρεθεί 22 δηλητηριασμένοι Μαυρόγυπες. 

Οι μηχανισμοί, τα πρωτόκολλα, η χρηματοδότηση και η σχετική εκπαίδευση αρμόδιων φορέων για τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών υπάρχουν. Η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων έχει απαγορευθεί στην Ελλάδα από το 1993 και μόλις το 2022 θεσπίστηκε Κοινή Υπουργική Απόφαση για τον έλεγχο της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων. Ωστόσο, το πιο πρόσφατο αυτό περιστατικό αποτελεί ηχηρή υπενθύμιση πως η εφαρμογή των παραπάνω παραμένει ελλιπής. Καθώς και θλιβερή επιβεβαίωση πως η ατιμωρησία και η περιφρόνηση των δραστών για τους θεσμούς έχει φτάσει στο απροχώρητο. 

Λόγω της σοβαρότητας του περιστατικού, οι συνυπογράφουσες Οργανώσεις, καλούμε την Πολιτεία :

• Να κινήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της για την εξιχνίαση κακουργημάτων, όπως ανακρίσεις, αξιοποίηση υλικού από κάμερες κυκλοφορίας, άρση απορρήτου τηλεπικοινωνιών κ.ά.
• Να διεξαχθούν άμεσα εξονυχιστικές και πλήρεις επιτόπιες έρευνες, τοξικολογικές εξετάσεις στα ευρήματα, και νεκροψίες όλων των νεκρών ατόμων ώστε να συγκεντρωθεί μια εμπεριστατωμένη δικογραφία.
• Να αναλάβει αποφασιστικά τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων και υπηρεσιών για τη βέλτιστη επικοινωνία και αποτελεσματική συνεργασία τους στη διαλεύκανση της υπόθεσης.

Στο αμέσως επόμενο διάστημα, Περιβαλλοντικές Οργανώσεις και άλλοι φορείς της χώρας θα ζητήσουν έκτακτη συνάντηση με την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για να συζητηθεί εκτενώς το ζήτημα και τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν. Αν και αυτό το έγκλημα μείνει ατιμώρητο θα είναι η πιο κραυγαλέα παραδοχή της αποτυχίας μας να προστατεύσουμε τη φύση από την απειλή των δηλητηρίων!

Κάλεσμα προς τοπικούς κατοίκους και επισκέπτες:

Όποιος βρίσκεται στην περιοχή του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου και εντοπίσει κάποιο νεκρό ζώο ή ένα ζωντανό πουλί που δεν μπορεί να πετάξει ή άλλο άγριο ζώο με εμφανές πρόβλημα, ας μην αδιαφορήσει. Καλέστε τη Δασική Υπηρεσία (1591) και την τοπική Μονάδα Διαχείρισης του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. Με την ενεργή συμμετοχή των πολιτών, κάποια θύματα μπορούν να σωθούν εγκαίρως και να αποφευχθούν περαιτέρω απώλειες.

ΚΟΙΝΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ της Εθνικής Ομάδας Εργασίας Ενάντια στα Δηλητηριασμένα Δολώματα:

ΑΝΙΜΑ, ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία, Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, Καλλιστώ, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, WWF Ελλάς.